ОЛАМЛАРГА РАЋМАТ ПАЙҒАМБАР Принтер учун
02.03.2007 й.

ТАОМДАГИ АХЛОҚЛАРИ

Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачон бирингиз таом еса, Алоҳнинг исмини зикр қилсин. Агар аввалида Аллоҳнинг исмини зикр қилишни унитиб қўйса, «Бисмиллаҳи аввалаҳу ва охираҳу» десин»-дедилар».
Абу Довуд ва Термизий ривоят қилган.
Яна ўша кишидан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ўзлариниг олтита саҳобалари билан таом емоқда эдилар. Бир аъробий келиб, икки марта олиб ҳаммасини еб қўйди. Шунда у зот соллаллоҳу алайҳи васаллам:
«Аммо, у тасмия айтганида, ҳаммангизга етар эди», дедилар». Термизий ривоят қилган ва, саҳиҳ, деган.
Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачон бирингиз еса, ўнг қўли билан есин. Қачон бирингиз ичса, ўнг қўли билан ичсин. Чунки, шайтон чап қўли билан еб, чап қўли билан ичади», дедилар». Муслим, Абу Довуд ва Термизий ривоят қилган.
Абу Ћурайра розияллоҳу анҳу: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳеч қачон, ҳеч қандай таомни айбламадилар. Агар иштаҳалари тортса, ердилар. Кўнгиллари тусамаса, тарк қилар эдилар», деди». Учовлари ривоят қилган.
Абу Жуҳайфа розияллоҳу анҳудан ривоят қили нади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Мен ёнбошлаган ҳолимда емайман», дедилар».
Бешовларидан фақат Муслим ривоят қилмаган.
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни орқаларини ерга текказиб чўнқайиб ўтириб хурмо тановул қилаётганларини кўрдим». Бешовларидан фақат Бухорий ривоят қилмаган.
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам тик туриб ичишдан қайтардилар. Шунда: «Ейишчи?» дейилди.
«У яна ҳам ашаддийроқ», дедилар».
Термизий ва Муслим ривоят қилган Унинг лафзида: «У яна ҳам ёмонроқ ёки чиркинроқ», дейилган.
Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачон бирингиз таом еса, лаганнинг уст томонидан емасин. Лекин, паст томонидан есин. Чунки, барака унинг уст томонидан нозил бўлур», дедилар».
Абу Довуд ва Термизий ривоят қилган ва унинг лафзида: «Барака таомнинг ўртасидан нозил бўладир. Бас, уни атрофидан енг. Ўртасидан еманг», дейилган.
Амр ибн Умаяядан ривоят қилинади: «У Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ўз қўлларидаги қўй курагини пичоқ билан кесиб еяётганларини кўрган экан. Бас, намозга чақирилди. У зот уни ҳам, пичоқни ҳам ташлаб, турдилар ва намоз ўқидилар. Таҳорат қилмадилар». Икки шайх ва Термизий ривоят қилган.
Каъб ибн Молик розияллоҳу анҳудан ривоят қили нади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам учта бормоқлари билан ер эдилар ва қўлларини артишдан олдин ялар эдилар».
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта, шайтон сизларнинг ҳар бирингизнинг ҳар бир ишида ҳозир бўлади; таомига ҳам ҳозир бўлади. Қачон бирингиздан луқма тушса, ундаги нолойиқ нарсани кетказиб, кейин есин. Уни шайтонга тарк қилмасин. Агар фориғ бўлса, бармоқларини яласин. Чунки, у таомининг қаерида барака бўлишини билмас», дедилар».
Бошқа бир ривоятда: «У зот лаганни бармоқларимиз ила сидириб ялашга амр қилдилар ва: «Албатта, сизлар таомингизнинг қаерида барака бўлишини билмассиз, дедилар», дейилган. Бешовларидан фақат Бухорий ривоят қилмаган.
Сувайд ибн ан-Нуъмон розияллоҳу анҳу: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан Хайбарга чиқдик. Саҳбоога етганимизда У зот таом чақирдилар. Фақатгина толқон келтирилди. Бас, едик. Сўнг у зот намозга тураётиб оғизларини яхшилаб чайдилар. Биз ҳам чайдик». Бухорий ривоят қилган.
Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачон бирингиз таом еса, қўлини яламай ёки ялатмай туриб артмасин», дедилар». Бешовларидан Фақат Термизий ривоят қилмаган.
Анас розияллоҳу анҳу: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга эскиб қолган хурмо келтирилди. Бас, у зот уни текшириб, қуртини чиқара бошладилар», деди». Абу Довуд ва Ибн Можа ривоят қилган.
Яна ўша кишидан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачон кечки таом қўйилганда намозга иқомат айтилса, кечки таомдан бошланглар», дедилар». Бошқа ривоятда: «Қачон намозга иқомат айтилганда кечки таом ҳозир бўлса, кечки таомдан бошланглар», дейилган. Учовлари ривоят қилган.
Абу Қатода розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачон бирингиз ичса, идиш ичига нафас олмасин», дедилар».
Ибн Аббос розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Туянинг ичишига ўхшаб бир мартада ичманглар. Икки марта, ич мартада ичинглар. Қачон сизлар ичсангиз, тасмия айтинг. Қачон ичиб битирсангиз, ҳамд айтинг», дедилар». Термизий ривоят қилган.
Яна ўша кишидан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам сут ичдилар ва ундан оғизларини чайқадилар ҳамда: «Унинг мойи бор», дедилар». Бухорий ривоят қилган.
Абу Умома розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қачон дастурхонлари йиғиштирилса: «Аллоҳга кўп, пок, муборак ҳамд бўлсин. Ундан ўзга кифоячи йўқ. У тарк қилинган ҳам эмас. Ундан беҳожат ҳам бўлинмас. Роббимиз», дер эдилар». Бешовларидан фақат Муслим ривоят қилмаган.
Бухорийнинг ривоятида: «Бизга кифоя қилган ва бизни қондирган, Ундан ўзга кифоячи йўқ ва инкор ҳам қилинмаган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дейилган.
Муслим ва Термизийнинг ривоятида: «Албатта, Аллоҳ бандасининг таомни еб унинг учун У зотга ҳамд айтмоғидан ва шаробни ичиб унинг учун у зотга ҳамд айтмоғидан рози бўлур», дейилган.
Сунан соҳибларининг ривоятида: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қачон ўз таомларидан фориғ бўлсалар: «Бизни таомлантирган, сероблантирган ва мусулмонлардан қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дер эдилар», дейилган.
Абу Довуд ва Насаийнинг ривоятида: «Қачон есалар ёки ичсалар: «Таомлантирган, сероблантирган, уни сингдирган ва унга чиқиш қилган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дер эдилар», дейилган.
Бир жамоа одамлар: «Эй, Аллоҳнинг Расули, биз еб тўймаймиз», дейишди.
«Эҳтимол, тарқоқдирсизлар?» дедилар.
«Ћа», дейишди.
«Таомнингизга тўпланиглар ва Аллоҳнинг исмини зикр қилинглар. Шунда сизларга унда барака берилур», дедилар».
Абу Довуд ривоят қилган ва: «Бир маросимда бўлсанг, таом қўйилса, уй эгаси изн бермагунча ема», деган.
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Бир тикувчи одам таом тайёрлаб, Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни даъват қилди. Мен ҳам у зот билан бирга бордим. Бас, у арпа нон ва қуритилган гўштли, ошқвоқли шўрва қўйди. Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг лаган атрофидаги ошқовоқни териб еяётганларини кўрдим. Ўша кундан буён ошқовоқни яхши кўраман». Бешовлари ривоят қилган.
Абдуллоҳ ибн Жаъфар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг хўл хурмони тарра билан тановул қилаётганларини кўрдим». Тўртовлари ривоят қилган.
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам қовунни хўл хурмо билан ер эдилар ва: «Бунинг иссиғини манабунинг совуғи ила кесамиз, бунинг совуғини манабунинг иссиғи ила кесамиз», дер эдилар». Сунан эгалари ривоят қилган.
Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бир бурда нонни олиб унинг устига бир дона хурмони қўйдилар ва: «Бу, манабунинг хурушидир», дедилар». Абу Довуд ва Термизий ривоят қилган.
Бусрнинг икки ўғли Суламийлар розияллоҳу анҳу молардан ривоят қилинади: «Ћузуримизга Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам кирдилар. Бас, биз у зотга сарёғ ва хурмо тақдим қилдик. У зот сарёғни ва хурмони яхши кўрар эдилар». Абу Довуд ва Ибн Можа ривоят қилган.
Жобир розияллоҳу анҳудар ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ўз аҳлларидан хуруш сўрадилар. Улар: «Бизда сиркадан бошқа ҳеч нарса йўқ»-дедилар. Бас, у зот уни келтиришни сўрадилар ва ундан еб туриб: «Сирка қандоқ ҳам яхши хуруш! Сирка қандоқ ҳам яхши хуруш!» дедилар». Бешовларидан фақат Бухорий ривоят қилмаган.
Яна ўша кишидан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам мени уйларига олиб бордилар ва: «Тушликка бирор нарса борми?» дедилар.
«Ћа», дейишди. Сўнг учта нон келтирилди.
Бас, у зот битта нонни олиб ўз олдиларига қўйдилар. Бошқасини олиб менинг олдимга қўйдилар. Учинчисини олиб, синдириб, яримини ўз олдиларига, яримини менинг олдимга қўйдилар. Сўнгра: «Хуруш борми?» дедилар.
«Йўқ. Фақат озгина сирка бор», дейишди. У зот:
«Уни келтиринглар. У қандоқ ҳам яхши хуруш!» дедилар».
Муслим ривоят қилган.
Оиша розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ширинлик ва асални яхши кўрар эдилар».
Бухорий, Абу Довуд ва Термизий ривоят қилган.

ЛИБОСДАГИ АХЛОҚЛАРИ

Уқба ибн Омир розияллоҳу анҳудан ривоят: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга ипакдан бўлган Фарруж ҳадия қилинди. У зот уни кийиб намоз ўқидилар. Сўнг қайтиб бориб уни ёмон кўргандек жаҳл билан ечиб ташладиларда: «Бу тақводорларга тўғри келмайди!» дедилар». Икки шайх ривоят қилган.
«Фарруж» кийимнинг устидан кийиладиган енгил яхтак тўн.
Уламоларимиз ушбу ҳадиси шарифни, эркак мусулмонлар учун ипакнинг ҳалоллиги тугаб, ҳаромлиги бошаланган айирим нуқтадир, дейдилар.
Умму Салама розияллоҳу анҳодан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам учун кийимларнинг энг маҳбуби кўйлак эди», дедилар». Сунан эгалари ривоят қилган.
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам кийишни яхши кўрадиган кийим «ҳибара» эди. Учовлари ва Насаий ривоят қилган.
«Ћибара» Яманда тайёрланадиган пахтадан бўлган яшил рангли чопон. Пайғамбар соллаллоҳу алайҳи васаллам ўша хилдаги чопонни кийишни яхши кўрар эканлар.
Баро розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Бир кечаси Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам билан сафарда эдим. У зот: «Сенда сув борми?» дедилар.
«Ћа», дедим мен.
Бас, у зот уловлардан тушиб, кеча қоронғусида мендан узоқлашгунларича юриб кетдилар. Сўнг келдилар. Мен идовадан сув қуйиб турдим. У киши юзларини, икки қўлларини ювдилар. Устиларида жундан бўлган чакмон бор эди. Икки чиғаноқларини ундан чиқара олмадилар. Сўнг уларни чакмоннинг этак тарафидан чиқариб, икки чиғаноқлари билан ювдилар. Кейин бошларига масҳ тортдилар. Махсиларини тортиб ечмоқ учун энгашган эдим.
«Уларга тегма, мен таҳорат билан кийганман», дедиларда, махсилари устига масҳ тортдилар».
Учовлари ривоят қилган.
Оиша розияллоҳу анҳо айтадилар: «Бир куни эрталаб Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ташқарига чиқдилар. У зот қора қилдан таёрланган мирт кийиб олган эдилар». Муслим , Абу Довуд ва Термизий ривоят қилган.
Абу Бурдата розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Оиша розияллоҳу анҳонинг ҳузурига кирдим. У киши бизнинг олдимизга яманда таёрланадиган қалин изорни ва мулаббадата деб номланадиган кийимни олиб чиқдиларда, Аллоҳнинг номи ила қасам ичиб: «Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мана шу икки кийим ичида қабзи руҳ қилинганлар», деди». Тўртовлари ривоят қилган.
«Изор» тананинг киндикдан пастига тутиб олинадиган тикилмаган кийим эканлиги аввал ҳам айтиб ўтилган. Бу кийим асли яманликларнинг кийимидир. Уларда ҳозир ҳам эркаклар уни кўп ишлатадилар.
«Мулаббадата» турли парчаларни бир бирига улаб қилинган кийим.
Абу Римса розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Отам билан Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам томон юриб бордим. У зотнинг устиларида икки яшил рангли бурдни кўрдим». Сунан соҳиблари ривоят қилган.
Абу Зарр розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг ҳузурларига келсам, ухлаб ётган эканлар. Устиларида оқ кийим бор экан. Кейин яна келсам, уйғонган эканлар. У зот: «Қайси бир банда «лаа илаҳа иллаллоҳу»ни айтиб, унда собит туриб вафот этса, албатта, жаннатга киргай», дедилар». Бухорий ривоят қилган.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Кийимларингиздан оқини кийинг. Албатта, улар кийимларингизнинг хайрлисидир. Ћамда уларла ўликларингизни кафанланглар. Албатта, сурмаларингизнинг яхшиси исмиддир. У кўзни равшанлаштиради ва киприкни ўстиради», дедилар». Сунан эгалари ривоят қилган.
Оиша розияллоҳу анҳо айтадилар: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламга қора бурда қилиб берилди. Бас, у зот уни кийдилар. Терлаган вақтларида жун ҳиди чиққанини сезиб, ечиб ташладилар. У зотга хушбўй ҳид ёқар эди».
Абу Довуд ва Насаий ривоят қилган.
Амр ибн Ћурайс розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни минбар устида кўрдим. Бошларида қора салла бўлиб, бир учини икки кураклари орасидан тушириб олган эдилар». Иккисини бешовларидан фақат Бухорий ривоят қилмаган.
Яна ўша кишидан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламни бошларига ўтда куйган нарса рангида салла кийиб олганларини кўрдим». Насаий ривоят қилган.
Анас розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам Кисро, Қайсар ва Нажошийга мактуб ёзмоқчи бўлдилар. Бас, у зотга: «Улар хатми-муҳри бор мактубдан бошқани қабул қилмайдилар», дейилди.
Шунда Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳалқаси кумушдан бўлган хотим-узук қилдирдилар. Кўзига «Муҳаммадун Расулуллоҳ»ни нақш қилдилар».
Яна ўша кишидан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам кумушдан узук тутдилар ва унга «Муҳаммадун Расулуллоҳ» деб нақш қилдилар. Ва одамларга:
«Мен кумушдан узук тутдим ва унга «Муҳаммадун Расулуллоҳ» деб нақш қилдим. Бирор киши унинг нақшига ўхшаш нақш қилмасин», дедилар». Иккисини бешовлари ривоят қилган.
Абу Ћурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Сизлардан бирингиз оёқ кийими кийса, ўнгидан бошласин. Агар ечадиган бўлса, чапидан бошласин. Икковини бирга кийиб, бирга ечсин», дедилар».
Тўртовлари ривоят қилган.
َИбн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг жуни йўқ кавш кийганларини кўрдим. Уларни кийиб туриб таҳорат қилар эдилар. Мен ҳам уларни киймоқни хуш кўраман». Бешовларидан фақат Термизий ривоят қилмаган.
Муғийра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Деҳятул Калбий Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга бир жуфт махси ҳадия қилди. Бас, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам уларни кийдилар».
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Ћузуримизга Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам келдилар. Бир сочлари тўзиб кетган пала-партиш одамни кўриб қолиб: «Манави сочини сокин қиладиган нарса топса бўлмасмиди!?» дедилар.
Бошқа бир кишининг кийимлари кир эканлигини кўриб қолиб: «Манави кийимини ювадиган нарса топса бўлмасмиди!?» дедилар».
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Албатта, Аллоҳ хушҳолдир, хушҳолликни суядир, озодадир, озодаликни суядир, карамлидир карамни суядир, сахийдир сахийликни суядир. Бас, ҳовлиларингизни озода тутинг! Яҳудийларга ўхшаманг!» дедилар». Термизий ривоят қилган.
Ибн Умар розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Ким манманликлик ила кийимини судраб юрса, қиёмат куни Аллоҳ унга назар солмас», дедилар.
«Эй, Аллоҳнинг Расули, албатта, менинг изоримнинг бир тарафи уни ушлаб юрмасам тушиб қоладир?» деди Абу Бакр.
«Сен манманлик ила қиладиганлардан эмассан», дедилар». Бешовлари ривоят қилган.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Енглар, ичинглар, кийинглар ва садақа қилинглар исроф ва мутакаббирлик бўлмаса бўлди», дедилар».
Асмаа бинти Язийд розияллоҳу анҳо айтадилар: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг енгилари русғ(билак билан кафтни боғловчи бўғин)гача эди».
Абу Ћурайра розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Қачон кийим кийсангиз ва қачон таҳорат қилсангиз ўнг томонингиздан бошланг», дедилар». Иккисини сунан эгалари ривоят қилган.
Умар розияллоҳу анҳу айтади: «Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг: «Ким янги кийим кийганда: «Авратимни беркитадиган нарсамни ва ҳаётимда ясанадиган нарсамни менга кийгизган Аллоҳга ҳамд бўлсин», деса, сўнгра эскиртган кийимини садақа қилса, тирик чоғида ҳам, ўлик чоғида ҳам Аллоҳнинг ҳимоясида, Аллоҳнинг муҳофазасида ва Аллоҳнинг сатрида бўлгай», деганларини эшитдим». Термизий ривоят қилган.



 
« Олдинги   Кейинги »

madrasa.uz

 

 

 

 

istanbul escort kayseri escort escort kayseri