Витрдаги қироат | Ҳадис дарслари (350-дарс)
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм.
Аллоҳ таолога битмас-туганмас ҳамду санолар бўлсин.
Пайғамбаримизга мукаммал ва батамом салавоту дурудлар бўлсин.
عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ جُرَيْجٍ رَضِي اللهُ عَنْهُ قَالَ: سَأَلْنَا عَائِشَةَ بِأَيِّ شَيْءٍ كَانَ يُوتِرُ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ؟ قَالَتْ: كَانَ يَقْرَأُ فِي الْأُولَى بِـ سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى، وَفِي الثَّانِيَةِ بِـ قُلۡ يَٰٓأَيُّهَا ٱلۡكَٰفِرُونَ، وَفِي الثَّالِثَةِ ب قُلۡ هُوَ ٱللَّهُ أَحَدٌ وَالْمُعَوِّذَتَيْنِ. رَوَاهُ أَصْحَابُ السُّنَنِ.
Абдулазиз ибн Журайж розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Оишадан Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам нима ила витр ўқишларини сўрадик. У киши:
«Биринчи ракъатда «Саббиҳисма Роббикал аъла»ни, иккинчи ракъатда «Қул йаа айюҳал каафирун»ни, учинчи ракъатда «Қул ҳуваллоҳу аҳад» ва «Муъаввизатайни»ни ўқир эдилар», деди».
«Сунан» эгалари ривоят қилганлар.
Шарҳ: Бошқа ривоятларда учинчи ракъатда фақат «Қул ҳуваллоҳу аҳад»нигина ўқиганликлари айтилган.
«Муъаввазатайни» – «аъузу» айтилган икки сура, яъни Фалақ ва Ан-Наас сураларидир.
Ушбу ҳадисдан Набий соллаллоҳу алайҳи васалламнинг одатда кўпроқ уч ракъат витр ўқиганликлари аён бўлмоқда.
وَزَادَ النَّسَائِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ: وَكَانَ يَقُولُ إِذَا سَلَّمَ سُبْحَانَ الْمَلِكِ الْقُدُّوسِ ثَلَاثًا وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالثَّالِثَةِ.
Насаий ва Абу Довуд:
«Салом берганларидан кейин «Субҳанал маликил қуддус»ни уч марта айтар ва учинчисида овозларини кўтарар эдилар» деган жумлани зиёда қилганлар.
Бу ҳадисда витр намозини тамомлагандан кейин айтиладиган дуо ҳақида сўз бормоқда.
سُئِلَتْ عَائِشَةُ رَضِيَ اللهُ عَنْهَا: أَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسِرُّ بِالْقِرَاءَةِ فِي الْوِتْرِ أَمْ يَجْهَرُ؟ قَالَتْ: كُلَّ ذَلِكَ كَانَ يَفْعَلُ، رُبَّمَا أَسَرَّ وَرُبَّمَا جَهَرَ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَأَبُو دَاوُدَ.
Оиша розияллоҳу анҳодан:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам витрда қироатни ошкора қилар эдиларми ёки махфийми?» деб сўралди. У киши:
«Ўшанинг ҳаммасини ҳам қилар эдилар. Гоҳида махфий, гоҳида ошкор қилар эдилар», дедилар».
Муслим ва Абу Довуд ривоят қилганлар.
Ҳадиснинг маъноси аниқ. Витрни таровеҳ намозида ошкора ўқиш кенг тарқалганлиги ҳаммамизга маълум.
عَنْ عَلِيِّ رَضِي اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ فِي آخِرِ وِتْرِهِ بَعْدَ السَّلَامِ مِنْهُ: اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِرِضَاكَ مِنْ سَخَطِكَ، وَبِمُعَافَاتِكَ مِنْ عُقُوبَتِكَ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْكَ، لَا أُحْصِي ثَنَاءً عَلَيْكَ أَنْتَ كَمَا أَثْنَيْتَ عَلَى نَفْسِكَ. رَوَاهُ أَصْحَابُ السُّنَنِ.
Али розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади:
«Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам витрларининг охирида салом берганларидан кейин:
«Аллоҳумма инни аъузу биризока мин сахотика ва бимуъафака мин уқубатика ва аъузу бика минка. Ла уҳси санаан алайка анта кама аснайта ала нафсика», дер эдилар».
«Сунан» эгалари ривоят қилганлар.
Дуонинг маъноси:
«Аллоҳим, албатта, мен Сенинг розилигинг ила ғазабингдан, офиятинг ила уқубатингдан паноҳ тилайман. Сен ўзингга сано айтганингдек сано айтишга қодир эмасман».
«Ҳадис ва ҳаёт» китобининг 5-жузи
Ўзбекистон Республикаси Дин ишлари бўйича қўмитанинг 2024 йил 23 январдаги 03-07/362-рақамли хулосаси асосида тайёрланди.
© islom.uz 2003-2026.
Барча ҳуқуқлар ҳимояланган. Сайтдан маълумот олинганда манба кўрсатилиши шарт.
Email: admin@islom.uz
Telegram: @portalislomuzadmin_bot
Ўзбекистон, Тошкент, 100185
Сўгалли ота кўчаси, 5-уй
